ĐÁ KHÔ LÀ GÌ?

Hằng ngày chúng tôi nhận được rất nhiều cuộc gọi từ phía khách hàng hỏi rằng ”đá khô là gì?” , ”đá khói là gì” , ” tại sao lại gọi là đá khô”. Vâng! ngày hôm nay chúng tôi xin giải thích cụ thể cho các bạn hiểu rõ hơn về loại đá này.

Về Tên Gọi

đá khô là tên gọi cho carbon dioxide ở trạng thái rắn. Carbon dioxide là chất khí mà con người thở ra và cây cối dùng để quang hợp tạo ra chất diệp lục. Hợp chất hóa học này không màu, không mùi, không vị và có độ đậm đặc gấp 1,5 lần không khí bình thường.

Carbon dioxide chuyển từ thể khí sang thể lỏng ở áp suất cao và khi giãn nở đột ngột sẽ làm giảm nhiệt độ và hóa thành băng màu trắng đục đó chính là đá khô. Đá khô được sản xuất chủ yếu ở dạng một khối băng khô nặng trên 20 kg và tùy theo nhu cầu sử dụng mà sẽ được cắt nhỏ thành hình dạng theo yêu cầu.

Đá khô không tan, thay vào đó nó sẽ thăng hoa( bay hơi), nghĩa là nó sẽ chuyển từ trạng thái rắn sang trạng thái khí (bỏ qua trạng thái lỏng) khi nhiệt độ bắt đầu tăng lên. Chính vì tính chất này mà đá khô thường được dùng để tạo sương mù hoặc khói trong sân khấu hay nhà hàng tiệc cưới….

Đá khô không độc nhưng bề mặt viên đá khô thì cực kì lạnh( -79,5 độ C) và có thể gây ra hiện tượng “bỏng lạnh” nếu tiếp xúc bằng tay mà không đeo găng tay bảo hộ. Ngoài ra, do tính chất nặng hơn không khí nên carbon dioxide ở trạng thái khí có thể lắng ở các khu vực thấp hoặc trong không gian kín. Khi nồng độ carbon dioxide trong không khí vượt quá 5%, carbon dioxide trở nên độc hại. Vì vậy, khi sử dụng carbon dioxide thì không gian phải thoáng đãng để tránh gây ngộ độc hay ngạt khí.

giai-ma-da-kho
đá khô

Đá Khô là chất quan trọng để giữ lạnh và ngăn ngừa vi khuẩn trong thức ăn phát triển trong khi vận chuyển. Đá khô được sử dụng để làm mát hoặc đông lạnh thực phẩm

Bởi vì đặc tính thăng hoa (chuyển từ thể rắn sang thể khí) mà một lượng lớn đá khô có thể được đưa vào thùng container mà không lo chảy nước như khi dùng nước đá thông thường để làm lạnh thực phẩm. Công dụng của đá khô trong lĩnh vực thực phẩm rất đa dạng, bao gồm đóng băng nhanh chóng các loại thực phẩm để sử dụng trong tương lai tại các nhà máy chế biến thực phẩm, làm chậm sự tăng trưởng của nấm men tại các xưởng bánh, giữ lạnh thực phẩm phục vụ cho ngành công nghiệp hàng không.

Các công dụng khác của đá khô bao gồm: làm chậm sự tăng trưởng của chồi hoa ở vườn ươm để giữ cây tươi cho người tiêu dùng, đóng băng nhanh trong ngành công nghiệp sản xuất cao su, hạn chế rò rỉ amoniac lạnh và tạo khói cho sân khấu khi biểu diễn nghệ thuật.

Lịch sử ra đời

Đá khô không phải được phát minh ra mà là các thuộc tính của carbon dioxide rắn(Co2 rắn) đã được phát hiện vào những năm đầu thế kỷ XX. Đá khô lần đầu tiên được sản xuất thương mại vào năm 1920 tại Hoa Kỳ. Một công ty thương mại đăng ký nhãn hiệu tên đá khô vào năm 1925 và từ đó người ta gọi carbon dioxide ở thể rắn là đá khô.

Prest-Air Devices Company of Long Island là công ty đầu tiên sản xuất thành công đá khô tại New York vào năm 1925. Cũng trong năm đó, Schrafft đã sử dụng đá khô để giữ cho kem không tan chảy trong phòng khách của họ. Đá khô đã được sử dụng rộng rãi hơn để làm lạnh và đông lạnh thực phẩm từ giữa thế kỷ XX đến nay.

Hầu hết các loại kem trên thế giới đều sử dụng cách này để đông lạnh cho đến sau thế chiến thứ II khi mà các thiết bị điện lạnh đã có giá rẻ hơn và hoạt động hiệu quả hơn.

Việc sản xuất đá khô không có nhiều thay đổi trong nhiều thập kỷ qua và là một quá trình tương đối đơn giản khi ta dùng áp suất cao để làm lạnh khí carbon dioxide. Việc sử dụng đá khô đã giảm phần nào do sự tiện lợi của điện lạnh. Gần đây, người ta thường dùng đá khô để làm sạch nước, vận chuyển mẫu vật y tế, bao gồm cả trái tim, tay chân và các mô cho các cuộc phẫu thuật và cấy ghép.

Nguyên liệu thô

Nguyên liệu được dùng để sản xuất đá khô là carbon dioxide. Nguyên liệu này là sản phẩm của các loại khí thải trong quá trình sản xuất nhiệt luyện gang thép hay các nhà máy sản xuất phân đạm.Hầu hết carbon dioxide được sử dụng trong sản xuất đá khô tại Miền Bắc có nguồn gốc từ nhà máy đạm Hà Bắc.Carbon dioxide thải ra trong các quá trình sản xuất được hút ra và loại bỏ tạp chất (để trở thành carbon dioxide nguyên chất dùng được trong thực phẩm) và sau đó người ta sẽ tiến hành làm đá khô từ khí này.

Quy trình sản xuất đá khô

– Công đoạn 1: Carbon dioxide được hóa lỏng bằng cách nén và làm lạnh, việc hóa lỏng được diễn ra ở áp suất 870 lb/2 (395 kg/cm 2) ở nhiệt độ bình thường. Carbon dioxide được được bơm qua đường ống vào các bồn chứa lớn để các nhà sản xuất có thể loại bỏ những chất bẩn cần thiết.

Công đoạn 2: Carbon dioxide được vận chuyển với số lượng rất lớn, đôi khi nặng nhiều tấn. Vì vậy, hầu hết các nhà sản xuất đá khô thường đặt nhà máy gần những cơ sở lọc dầu hoặc ammoniac để giảm chi phí vận chuyển. Dưới áp lực, carbon dioxide lỏng được dẫn trực tiếp vào bể của nhà máy sản xuất đá khô.

Công đoạn 3: carbon dioxide lỏng sau đó được vận chuyển một lần nữa qua đường ống từ các bể đến nơi chứa khuôn để sản xuất đá khô. Khi vận chuyển chất lỏng từ môi trường cao áp đến môi trường tương đương áp suất khí quyển, nó sẽ bay hơi ở tốc độ cao và các chất lỏng này sẽ chuyển sang thể rắn ở nhiệt độ -109 ° F (-78,3 ° C). Một vòi phun đưa chất lỏng vào một khuôn đứng khoảng 4,9 mét. Khuôn này được thiết kế đặc biệt với đầu vào có thể chịu được áp lực lớn từ nhiên liệu. Khi lượng khí carbon dioxide lỏng đi vào khuôn đá khô, nó ngay lập tức đông lại ở nhiệt độ phòng. Carbon dioxide bây giờ trông giống như tuyết.

Công đoạn 4: phần tuyết này sẽ được nén lại để trở thành đá khô. Dưới áp lực khoảng 60 tấn, tuyết được nén lại thành đá khô, toàn bộ quá trình kéo dài khoảng 5 phút. Một khối đá khô thường rộng 61 cm, cao 25 cm và có trọng lượng 100 kg.

Công đoạn 5: Khối đá khô này được đẩy ra khỏi khuôn và trượt trên một con lăn. Một lưỡi cưa bằng khí nén cắt khối đá khô này ra thành 2 phần bằng nhau và tiếp tục đưa vào một hệ thống cưa khác để cắt ra một lần nữa. Khối đá khô ban đầu đã được chia thành 4 phần bằng nhau, mỗi phần nặng 25 kg.

Phụ phẩm / Xử lý chất thải

Không có hóa chất đáng kể được tạo ra trong sản xuất đá khô. Khi sản phẩm thăng hoa, các loại khí sẽ được giải phóng vào khí quyển và hầu như không gây ra tác động đáng kể nào với sức khỏe và môi trường.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *